ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

Αξιοθέατα / Μουσεία

Ρωμαϊκό βαλανείο Ραφήνας

Ο χώρος του λεγόμενου «Ρωμαϊκού Βαλανείου» βρίσκεται στην είσοδο της σημερινής πόλης της Ραφήνας και ανασκάφηκε μερικώς τη δεκαετία κυρίως του 1970 από τη Β΄ Εφορεία, η οποία προχώρησε στην απαλλοτρίωσή του.

Αποκαλύφθηκε τότε μεγάλο τμήμα μίας λουτρικής εγκατάστασης (βαλανείου) ύστερων ρωμαϊκών χρόνων στο κέντρο περίπου του οικοπέδου, ενώ σε δοκιμαστικές τομές εντοπίσθηκαν λείψανα τοίχων στον γύρο χώρο, οι οποίοι ανήκουν προφανώς σε ένα ευρύ οικοδομικό συγκρότημα, μάλλον μία μεγάλη αγροτική έπαυλη.

Σε σημαντικό ύψος διατηρούνται τα ανασκαμμένα τμήματα του λουτρού, που περιλαμβάνουν δεξαμενές, χώρους με πλακόστρωτα δάπεδα χώρους υποκαύστων με υπόγειο θολωτό διάδρομο (cryptoporticus) για την εύρυθμη λειτουργία τους, ενώ στους χώρους του θερμού λουτρού (caldarium) η διαμόρφωση των λουτήρων προδίδει περισσότερες κατασκευαστικές φάσεις μέχρι την ύστερη αρχαιότητα.

Ένα ελαιοτριβείο ανατολικότερα πιστοποιεί αγροτικές εγκαταστάσεις στο οικοδομικό συγκρότημα, ενώ ένας κεραμικός κλίβανος έχει εντοπισθεί στο βόρειο τμήμα του οικοπέδου.

Οι εργασίες το 2012 είχαν ένα προκαταρκτικό χαρακτήρα και αφορούσαν την αναζήτηση, ταυτοποίηση και πρώτη επεξεργασία των δεδομένων των παλαιών ανασκαφών (αποδελτίωση και μελέτη των ημερολογίων, ένταξη των αρχιτεκτονικών καταλοίπων σε ενιαίο σχέδιο, ορισμός κανάβου), αλλά και αντιμετώπισης επειγόντων προβλημάτων προστασίας και συντήρησης κυρίως των δαπέδων και των κονιαμάτων.

Το 2013 θα αρχίσει η συστηματική έρευνα του χώρου με σκοπό την αποκάλυψη και μελέτη μίας αγροτικής έπαυλης των ρωμαϊκών – υστερορωμαϊκών χρόνων, που θα δώσει νέα στοιχεία για την οικιστική και κοινωνικό – οικονομική κατάσταση της ανατολικής Αττικής κατά τη μεταβατική περίοδο από τον αρχαίο στον χριστιανικό κόσμο, συγχρόνως δε έναν οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο προς όφελος και των σημερινών κατοίκων της περιοχής.

Όλη η προσπάθεια γίνεται υπό την εποπτεία του Στ. Κατάκη, καθηγητή του πανεπιστημίου Αθηνών και Ε. Νικολόπουλου, Διδάκτορα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Αρχαιολόγο της Β’ ΕΠΚΑ.



Καταρράκτης στο Ντράφι

Ο καταρράκτης της Πεντέλης ή αλλιώς καταρράκτης Βαλανάρη αποτελεί ένα μικρό μυστικό της περιοχής. Η ονομασία Βαλανάρης στην περιοχή λέγεται ότι αποδίδεται στο δάσος των βελανιδιών που κυριαρχούσε κάποτε στους γύρω λόφους. Ο καταρράκτης βρίσκεται στο Ντράφι Πικερμίου και είναι ύψους περίπου 5-6 μέτρων.

Αποτελεί μια πραγματική όαση για όσους θέλουν να απολαύσουν το αττικό τοπίο και την ομορφιά του καταρράκτη και της μικρής λίμνης που σχηματίζεται εκεί. Ο καταρράκτης διαφοροποιείται ανάλογα με τη βροχή ενώ όταν τα νερά είναι λιγότερα ουσιαστικά δημιουργούνται δύο δίδυμοι καταρράκτες. Όταν όμως υπάρχει έντονη βροχόπτωση, το ρέμα μετατρέπεται σε δυνατό χείμαρρο.

Παλιότερα, πριν τις εκτεταμένες πυρκαγιές το σημείο ήταν περισσότερο δασώδες, ενώ τώρα είναι κυρίως θαμνώδες. Παρόλα αυτά, λόγω της μόνιμης παρουσίας του νερού, το ρέμα προσελκύει πολλά άγρια ζώα. Η θέα από την γύρω περιοχή είναι επίσης εντυπωσιακή.

Η πρόσβαση στο σημείο γίνεται από τη Λεωφόρο Αχαιών στο Ντράφι. Θα χρειαστεί να περπατήσετε σε ένα μονοπάτι όχι πολύ απότομο και σε δύο λεπτά θα βρίσκετε στον μικρό αυτό παράδεισο όπου μπορείτε να χαλαρώσετε και να απολαύσετε τη φύση. Η μικρή όαση τόσο κοντά στην Αθήνα αποτελεί ιδανικό προορισμό και για βόλτα με μικρά παιδιά που μπορούν να ανακαλύψουν τη φύση μέσα στην Αττική σε ένα καταφύγιο πανίδας.

 



Ασκηταριό (προϊστορικός οικισμός)

Το Ασκηταριό ή Ασκηταρειό ή Ασκητάρι παράγεται από τη λέξη ασκητής, αυτός που ζει ολομόναχος από τους ανθρώπους και τις γήινες απολαύσεις, ερημίτης. Ο τόπος που ασκητεύει κάποιος λέγεται ασκηταριό, δηλαδή συνήθως λέγεται η καλύβα του μοναχού που ασκητεύει. Το Ασκηταριό είναι ακρωτήριο στη δυτική πλευρά του όρμου Μαρίκες. Το ακρωτήριο Ασκηταριό έχει μια χερσοειδή άκρη προς τη θάλασσα και μια υπερυψωμένη επίπεδη κορυφή εκτάσεως 5-6 στρεμμάτων. 

   Το Ασκηταριό είναι ακρωτήριο στη δυτική πλευρά του όρμου Μαρίκες. Το ακρωτήριο Ασκηταριό έχει μια χερσοειδή άκρη προς τη θάλασσα και μια υπερυψωμένη επίπεδη κορυφή εκτάσεως 5-6 στρεμμάτων. Η επίπεδη κορυφή έχει σχήμα  ισοσκελούς τριγώνου, οι δύο πλευρές πέφτουν απότομα προς τη θάλασσα, η δε τρίτη  χωρίζεται από την ξηρά με αυχένα. Κατά τη δεξιά πλευρά, υπάρχει μεγάλο κοίλωμα (σπηλιά)  στο βράχο,  το οποίο κάποιος μοναχός της Μονής Πεντέλης, το μετέτρεψε σε ασκητήριο, ασκηταριό. Την περιοχή την λέγανε ο Καλόγερος ή ο Καλόγερας. Ακόμη, έχουν ακουστεί και άλλα ονόματα για το Ασκηταριό, όπως «Αετός» και «Κροκόδειλος» που έχουν σχέση με το σχήμα του. Η θέα από ψηλά στο Ασκηταριό είναι καταπληκτική. Φαίνεται ο Νότιος Ευβοϊκός, ο όρμος του Μαραθώνα και η Πεντέλη προς Β, τα βουνά του Πόρτο-Ράφτη και η Μακρόνησος προς Ν και προς Α η «Καρυστεία δειράς»(δειράς=ράχες βουνών) με την επιβλητική κορυφή του Όχη. Ανασκαφές που έγιναν το 1954-1955 από τον αείμνηστο αρχαιολόγο Δημήτριο Ρ. Θεοχάρη έφεραν στο φως λείψανα συνοικισμού και ακρόπολης της πρώιμης περιόδου της εποχής του χαλκού- Πρωτοελλαδική (2800-1900π.Χ). Οι ανασκαφές έδωσαν την εικόνα ζωής οχυρωμένου συνοικισμού και στοιχεία του πολεοδομικού σχεδίου. Ο χώρος του Ασκηταριού περιλαμβάνει οικισμό(άθροισμα σπιτιών με περίβολο), οχυρωματικό τοίχος στον λαιμό της χερσονήσου και νεκροταφείο στην άκρη του ακρωτηρίου. Τα σπίτια του πρωτοελλαδικού συνοικισμού ήταν μικρά με τοίχους λίθινους στη βάση, πλίνθινους υψηλότερα με κτιστή εστία στο κέντρο που έψηνε το φαγητό και θέρμαινε το δωμάτιο τον χειμώνα.     

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, υπάρχουν τα ευρήματα από το Ασκητάριο κεραμικά και χάλκινα αντικείμενα από την Ραφήνα της 3ης χιλιετηρίδας π.Χ.

Στο δημοσίευμα της μελέτης των ανασκαφών  «Ασκηταριό : Πρωτοελλαδική Ακρόπολις παρά την Ραφήνα  ,  ο Δημήτριος Ρ.Θεοχάρης, Αρχαιολόγος στην Αρχαιολογική Εφημερίδα, 1956 καταλήγει: « Η ανασκαφή του Πρωτοελλαδικού συνοικισμού του Ασκηταριού δεν συνεπληρώθει ώστε η δαιτύπωσις γενικωτέρων συμπερασμάτων είναι και ανέφικτος και πρόωρος. Δυνάμεθα όμως να σημειώσωμεν τον πλούτον των κεραμεικών λειψάνων και την σημασίαν των αρχιτεκτονικών και να εκφράσωμεν την ελπίδα, ότι της ολοκληρώσεως της αποκαλύψεως της ακροπόλεως θα προωθηθούν σημαντικώς οι γνώσεις μας περί της περιόδου ταύτης εν Αττική.

Η ακρόπολις του Ασκηταριού, η μόνη ανασκαφείσα εν τη Στερεά, παρέχει σαφή εικόνα της μορφής, την οποία θα έχει κοντά στους πρώιμους εκείνους χρόνους και αυτή η Ακρόπολις των Αθηνών- τον τύπον δηλ. ενός αττικού ωχυρωμένου πολίσματος της αρχαιότερας περιόδου της Χαλκοκρατίας. Ότι το πόλισμα τούτο, μετά του γείτονος συνοικισμού της παραλίας της Ραφήνας αποτέλεσε τον πυρήνα του δήμου Ραφήνας των ιστορικών χρόνων, θεωρώ αναμφισβήτητον». 



Το «Σπίτι της Τρίγλιας»

Το «Σπίτι της Τρίγλιας» αποτελεί το Λαογραφικό Μουσείο της πόλης, στο οποίο καταγράφεται γλαφυρά ο ξεριζωμός, τα όνειρα και οι ελπίδες των Τριγλιανών που δημιούργησαν τη σημερινή πόλη. Το μουσείο στεγάζεται σε ένα από τα τυπικά προσφυγικά σπίτια που χαρακτήριζαν κάποτε τη Ραφήνα και συμπυκνώνει τη συλλογική μνήμη μέσα από κειμήλια και μαρτυρίες.

 

Το σπίτι στον αριθμό 30 της Ελευθερίου Βενιζέλου, χτίστηκε κατά τα πρότυπα και τις συνήθειες της εποχής: ένας χώρος εισόδου, ο αντρέ όπως λεγόταν (από το γαλλικό entree, που σημαίνει «είσοδος»), η μεγάλη κάμαρη (υπνοδωμάτιο), η κουζίνα και ο στάβλος, ένας μικρός χώρος στο πίσω μέρος του οικήματος. Αργότερα, το σπίτι αυτό είχε παραχωρηθεί ως κατοικία στον εκάστοτε ιερέα της Ραφήνας, μέχρι που το 1994 ο νεοσύστατος τότε Δήμος Ραφήνας παραχώρησε το οίκημα στον Σύλλογο Τριγλιανών, ξεκινώντας έτσι τη μετατροπή του σε μουσειακό χώρο.

 

Το αποτέλεσμα που βλέπουμε σήμερα είναι έργο αφοσίωσης των μελών του Συλλόγου Τριγλιανών, οι οποίοι αναστήλωσαν και μετέτρεψαν το οίκημα σε ένα χώρο ανυπολόγιστης ιστορικής και λαογραφικής μνήμης. Σπάνιες φωτογραφίες, έπιπλα και σκεύη καθώς και χειροτεχνήματα αλλά και ενδυμασίες ανασυνθέτουν μια από τις πιο ταραγμένες δεκαετίες του 20ου αιώνα.

 

Σπίτι της Τρίγλιας, Ελ. Βενιζέλου 30, Ραφήνα

Ώρες λειτουργίας: Τετάρτη και Παρασκευή, 17:30 με 21:00



Προτομή Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης

Στο χώρο έξω από τον Ιερός Ναός της Παναγίας της Παντοβασίλισσας βρίσκεται σε περίοπτη θέση το ηρώον της πόλης, το οποίο είναι αφιερωμένο στο πλέον ένδοξο τέκνο της Τρίγλιας, τον μαρτυρικό Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομο.

 

Ο κατά κόσμον Χρυσόστομος Καλαφάτης ήταν ο τελευταίος Μητροπολίτης Σμύρνης. Η μορφή του έγινε η πλέον εμβληματική της Μικρασιατικής Καταστροφής, αφού αρνήθηκε να εγκαταλείψει την πόλη παρά τη δυνατότητα που του προσφέρθηκε και προτίμησε να θυσιαστεί μαζί με το ποίμνιό του. Βρήκε μαρτυρικό θάνατο, αφού κατακρεουργήθηκε από τον φανατισμένο τουρκικό όχλο κατά την κατάληψη και πυρπόληση της πόλης από τον τουρκικό στρατό, στις 27 Αυγούστου 1922, μετά από εντολή του Νουρεντίν Πασά.

 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον ανακήρυξε άγιο ως ιερομάρτυρα. H μνήμη του «Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης και των συν αυτώ αγίων αρχιερέων Γρηγορίου Κυδωνιών, Αμβροσίου Μοσχονησίων, Προκοπίου Ικονίου, Ευθυμίου Ζήλων καθώς και των κληρικών και λαϊκών που σφαγιάσθηκαν κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή» εορτάζεται την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (Σεπτέμβριος).

 



Οχυρό Ραφήνας

Ο λόφος του Οχυρού στη Ραφήνα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά οχυρωματικά έργα που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η ιστορία του οχυρού και του υπόγειου καταφυγίου της Ραφήνας, ξεκινά την Πρωτομαγιά του 1941 με την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής στην περιοχή, οι οποίοι κατασκεύασαν στο λόφο Παναγίτσα που βρίσκεται νοτιοδυτικά από το κέντρο της πόλης της Ραφήνας, οχυρωματικά έργα για την επίβλεψη του παρακείμενου λιμένα. Η δημοτική αυτή έκταση καταλαμβάνει περίπου 300 στρέμματα και έχει εξαιρετική θέα προς το λιμάνι, το κέντρο της Ραφήνας και την Πεντέλη.

 

Οι Γερμανοί επιστράτευσαν όλους τους ντόπιους από 16 έως 60 χρονών και τους υποχρέωσαν σε καταναγκαστικά έργα για την κατασκευή του οχυρού. Οι εργασίες των κατακτητών περιλάμβαναν εκτός των άλλων, σκάψιμο των ορυγμάτων και άνοιγμα των υπόγειων στοών και ο κάθε κάτοικος έπρεπε να δουλεύει εκεί μια μέρα κάθε εβδομάδα.

 

Κατασκευάστηκαν πέντε κυκλικές τσιμεντένιες βάσεις για βαρέα πυροβόλα, που είχαν έρθει πιθανότατα από τη Γραμμή Μαζινό (Ligne Maginot) στη Γαλλία. Είχαν διάμετρο 15 μέτρα και δυνατότητα περιστροφής 270 μοιρών, ενώ περιφερειακά υπήρχαν και υπόγειες αποθήκες πυρομαχικών. Η θέση του οχυρού ήταν στρατηγική καθώς από το ύψωμα αυτό μπορούσαν να επιβλέπουν όλη την περιοχή από το Σχοινιά μέχρι το Πόρτο Ράφτη.

 

Κατά την αποχώρηση τους από τη Ραφήνα στις 12 Οκτωβρίου του 1944, οι γερμανικές δυνάμεις αφού φρόντισαν πρώτα να πάρουν τα πάντα από το λόφο του οχυρού προχώρησαν σε ανατίναξη του χώρου. Η μεγάλη αυτή έκρηξη κατέστρεψε μεγάλο μέρος του, με αποτέλεσμα σήμερα να είναι ορατά μόνο ορύγματα, τάφροι, φυλάκια και οχυρωματικά έργα κάτω από τα δέντρα, αλλά και το υπόγειο καταφύγιο. 

 

Οι τσιμεντένιες στοές του Οχυρού έχουν μείνει ανέπαφες από την έκρηξη, αφήνοντάς ένα σημαντικό δείγμα υπόγειας οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Ο Δήμος Ραφήνας - Πικερμίου αποσκοπεί στην ανάδειξη του δάσους και των οχυρωματικών έργων, ως χώρο αναψυχής και ιστορικής γνώσης.

 



Το λιμάνι της Ραφήνας

Το λιμάνι της Ραφήνας

Το λιμάνι της Ραφήνας αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο επιβατικό λιμάνι της Αττικής και έχει οριστεί ως ένα από τα 12 λιμάνια μείζονος εθνικής σημασίας. Το λιμάνι διοικείται από τον ΟΛΡ ΑΕ και εξυπηρετεί επιβατική και τουριστική κίνηση καθώς και δραστηριότητες, οι οποίες αφορούν στην ακτοπλοΐα, την αλιεία, καθώς και την αξιοποίηση εγκαταστάσεων, στεγασμένων ή μη χώρων στην χερσαία ζώνη όσο και μεταφορές με φορτηγά οχήματα, συγκεντρώνοντας σημαντικό μέρος της κίνησης προς τα νησιά των Κυκλάδων  καθώς και της αποκλειστικής σύνδεσης με τη νότια Εύβοια.

 

Ο Λιμένας διαθέτει 15 προβλήτες πρόσδεσης ΕΓ/ΟΓ πλοίων και ταχύπλοων επιβατικών γραμμών εσωτερικού, αλιευτικό καταφύγιο και ικανούς χερσαίους χώρους για την εξυπηρέτηση της κίνησης.

Το Μάιο του 2015 ο δήμος Ραφήνας-Πικερμίου προχώρησε στη δημιουργία Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου

 

Για περισσότερες πληροφορίες και δρομολόγια πλοίων επισκεφθείτε το www.rafinaport.gr 



Παλαιοντολογικά Ευρήματα Πικερμίου

Τα παλαιοντολογικά ευρήματα και οι ανασκαφές

Η περιοχή Πικερμίου Αττικής είναι περισσότερο σημαντική από όσον ίσως πιστεύει κανείς και τούτο διότι η περιοχή αυτή έχει γίνει παγκοσμίως γνωστή στους επιστημονικούς κύκλους λόγω της ανευρέσεως απολιθωμένων ζώων τα οποία αποτέλεσαν σταθμό για την παλαιοντολογία των σπονδυλωτών. Αν η Ελλάδα είναι γνωστή στους ξένους αρχαιολόγους για την Ακρόπολη, άλλο τόσο είναι γνωστή τους γεωεπιστήμονες για το Πικέρμι.

 



Έκθεση Παλαιοντολογικών ευρημάτων στο Πικέρμι

Η έκθεση στεγάζεται στην παλιά κοινότητα Πικερμίου και αποτελεί το αποτέλεσμα πολυετούς συνεργασίας του καθηγητού Γεωργίου Θεοδώρου, διευθυντού του Μουσείου Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών με την Κοινότητα Πικερμίου, τη Νομαρχία Αθηνών και τον Δήμο Ραφήνας - Πικερμίου.

 



Σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης

Σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης

Το λιμάνι της Ραφήνας αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο επιβατικό λιμάνι της Αττικής και κατά τη θερινή περίοδο αυξάνεται γεωμετρικά η κίνηση προς την Εύβοια και τις Κυκλάδες. Το αποτέλεσμα είναι η δυσανάλογη κυκλοφοριακή επιβάρυνση του κέντρου της Ραφήνας, το οποίο δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τους κατοίκους και τους επαγγελματίες.  Με αυτό το σκεπτικό ο δήμος Ραφήνας-Πικερμίου, έχει προχωρήσει στη δημιουργία συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης από την 1η Ιουνίου ως την 30η Σεπτεμβρίου, προκειμένου να εξασφαλισθεί η εύρυθμη λειτουργία της πόλης.

 

Για την αποφυγή περιττής ταλαιπωρίας συνιστούμε θερμά στους επισκέπτες να αποφεύγουν να σταθμεύουν στο κέντρο της πόλης και να κατευθύνουν τα αυτοκίνητά τους στα ενδεδειγμένα σημεία στάθμευσης, καταβάλλοντας το ανάλογο αντίτιμο. Οι δημότες Ραφήνας-Πικερμίου μπορούν να προμηθευτούν ετήσια ή τριετή κάρτα στάθμευσης καταβάλλοντας άπαξ το ποσό των 3 και 7 ευρώ αντιστοίχως. Οι κάτοικοι εντός της ζώνης Α' δικαιούνται δωρεάν κάρτα στάθμευσης.

 

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την προμήθεια των καρτών είναι τα εξής:

  • Την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος
  • Λογαριασμό ΔΕΚΟ ή κάποιας άλλης υπηρεσίας που να αποδεικνύει ότι ο ενδιαφερόμενος είναι μόνιμος κάτοικος ή ότι εργάζεται στο κέντρο της πόλης
  • Για τους Δημότες θα χρειαστεί ο αρ. Δημοτολογίου
  • Στην περίπτωση που δεν εμφανίζεται το όνομα της συζύγου σε κάποιο άλλο δικαιολογητικό θα χρειαστεί να έχετε τον αρ. της Οικογενειακής μερίδας ή το Εκκαθαριστικό της εφορίας 
  • Αίτηση που θα συμπληρώσετε στο γραφείο του δήμου (ισόγειο δημαρχείου).

Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο 6980563301.